بانک دانلود پایان نامه تسیس داک
Paperdocir@
70 52 133 0939
امتیاز کاربران: 

پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری

مشخص نشده
154
826,368 KB
29876
مشخص نشده
مشخص نشده
قیمت: ۱۵,۴۰۰ تومان
دانلود مقاله
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری

    پایان نامه دوره کارشناسی ارشد

     

    رشته تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش

    ( گرایش تعلیم و تربیت اسلامی )

    چکیده

     

    اخلاق و تربیت اخلاقی از مهم ترین مسائل انسانی مکتب ها و به ویژه تعلیم و تربیت انسان به شمار می رود. چرا که تربیت اخلاقی موجبات سعادت و رستگاری را فراهم می سازد . مقوله ی اخلاق دارای ابعاد گوناگونی چون عقل و عاطفه است . عقل و عاطفه دو ارزش والای انسانی است که مانند سایر ارزشهای انسانی در روز الست ، از سوی خداوند درخمیرمایه ی انسان عجین شده اند . بشر زمانی به کمال لایق انسانی نائل می شود که از این دو قدرت به طرز شایسته و با اندازه گیری صحیح استفاده نماید .

     هدف تحقیق حاضر ، بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری است . این تحقیق، با توجّه به موضوع و هدف خود از نوع تحقیقات کاربردی به شمار می رود و روش تحقیق آن، توصیفی -تحلیلی ( تحلیل محتوا ) و روش گرد آوری اطلاعاتش ،کتابخانه ای بوده است.

    سؤال اول تحقیق عبارت است از : جایگاه عقل در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری چیست ؟ از مجموع آراء استاد مطهری اینگونه استنباط می گردد که اخلاق کامل ، اخلاقی است که بر اساس نیرومندی عقل و اراده باشد و همه عواطف و میلهای انسان تحت کنترل عقل باشد . کار اخلاقی کاری است که به حکم عقل صورت گرفته باشد و انسان اخلاقی کسی است که عقل بر وجودش حاکم است . عقل نیرویی است که اگر درست به کار گرفته شود اخلاق خوب را می شناسد و التزام به آنها را به صلاح جامعه و از کمالات نفسانی خود می داند . اخلاق زشت را نیز می شناسد و ارتکاب آنها را به زیان زندگی دنیوی و نفسانی خود و جامعه می داند . نفس اگر بهره ای از خرد داشته باشد ، به تمام واقعیتهای زندگی خردمندانه نظر می کند . هر کار پسندیده ای که خردمندان آن را ستایش می کنند و انسان ها آن را اخلاق می خوانند پایه و اساسش خردورزی است . سؤال دوم تحقیق : جایگاه عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری چیست ؟ با بررسی های انجام شده در آراء استاد مطهری اینگونه برداشت می شود که  ایشان عواطفِ به دور از خرد را احساسی کاذب و ناپذیرفتنی دانسته اند . به تدریج که قوای عقلانی پرورش می یابند ، فضایل اخلاقی در ما ایجاد شده و به دنبال آن پاسخ های عاطفی ما با آنچه عقل تشخیص داده سازگار می گردند . از این رو به واسطه سازگاری بین  عقل و عاطفه و در واقع تبعیت عواطف از عقل است که تمایلات طبیعی در حالت تعادل بوده و به کمک عقل می شتابند وگرنه عواطف به تنهایی هیچ نقش انگیزشی و معرفتی در اخلاق ایجاد نمی کند .

     

    واژگان کلیدی : عقل ، عاطفه ، تربیت اخلاقی .

    مقدمه

        جهان کنونی با پیشرفت های سرسام آور فنی و صنعتی خود انسان امروزی را در برابر مشکلات بغرنجی قرار داده است و موفقیت های پی در پی علمی و فنی این احساس را در انسان امروزی بوجود آورده که بی نیاز از بعد اخلاقی است. ( وارنوک ، ترجمه فنایی ، 1380، ص140)

    رشد تحقیقات گسترده تجربی و زیست شناسی ، باعث شد که انسان به عنوان یک حیوان تکامل یافته فرض شود و جنبه های اخلاقی انسان صرفاً در حد فعل و انفعالات جسمانی و تغییرات سلولی در نظر گرفته شود . ( برزینکا ، ترجمه بایبوردی ، 1371، ص 30) و از طرف دیگر تعمیم دادن منطق عصر ماشین و بهره وری خط مونتاژ به انسان باعث شد که همانند ماشین با او رفتار شود . ( گوتک ، ترجمه پاک سرشت ، 1380، ص 163)

    اگر تربیت را رو کردن آزادانه به ارزش هایی که زمینه ی تکامل انسان را فراهم می کند بدانیم ، درمی یابیم که با همه پیشرفت هایی که در زمینه علم و تکنولوژی صورت گرفته ، هیچ تغییری در تکامل انسان ها رخ نداده است و حتی این پیشرفت موجب تنزل آنها شده است و از آنها افرادی رو گردان از ارزش ها ساخته که مصداق حرف نیچه که انسان مدرن را کوچک می شمارد ، شده است . ( نقیب زاده ، 1376، ص 194)

    مهم ترین هدف از نزول وحی الهی تربیت انسان است و عقل که جوهره ی روح الهی است به عنوان عنصر برجسته ی انسان به این موجود عطا شده تا تحقق این هدف راتأمین نماید . درکنار نیروی بزرگ عقل در انسان ، نیروی عظیم و خیره کننده دیگری به نام عاطفه وجود دارد که از انعکاسات روح انسانی در زمینه خداشناسی و نوع دوستی است و این تجلّی روحی یکی از صفات بارز ممدوحه است و ضامن سعادت ، شخصیت ،کمال ، امنیت و مقام آدمی است.

    تربیت اخلاقی از مهمترین ابعاد تربیت می باشد که خود متشکل از ابعادجدایی ناپذیر عقل و عاطفه است. این نوع تربیت زمینه را برای انسان سازی و سعادت انسان فراهم می کند . در طول ادوار گذشته بسیاری از فیلسوفان و اندیشمندان بشری و پیشوایان دینی هر یک به نحوی به این مسأله توجّه کرده اند .

     

    در این فصل ما قصد داریم به ، بیان مسأله ، اهمّیّت و ضرورت تحقیق، اهداف تحقیق اعم از اهداف کلی و جزئی و سؤالات تحقیق ( سؤالات اصلی و فرعی  ) و تعریف اصطلاحات عقل ، عاطفه ،  تربیت ، اخلاق و تربیت اخلاقی بپردازیم تا خواننده با کلیات تحقیق حاضر بیشتر آشنا شود .

    1-2- بیان مسأله

           اخلاق و تربیت اخلاقی از مهم ترین مسائل انسانی مکتب ها و به ویژه تعلیم وتربیت انسان به شمار می رود . چرا که تربیت اخلاقی موجبات سعادت و رستگاری انسان را فراهم می سازد . پیامبر اکرم (ص) به نقل مطهری (1383) می فرماید : (( بُعِثتُ لِاُتَمِمُ مَکارم الاخلاق )) من مبعوث و بر انگیخته شده ام برای اینکه اخلاق کریمانه را تکمیل کنم . مقوله ی اخلاق دارای ابعاد گوناگون همچون بعد عقل و عاطفه است وباید در مبحث تربیت اخلاقی به آنها توجه داشت .

    عقل و عاطفه دو ارزش والای انسانی است که مانند سایر ارزشهای انسانی در روز الست، از سوی خداوند در خمیرمایه ی انسان عجین شده اند . بدون تردید هریک از دو نیروی عظیم عقل و عاطفه در تأمین خوشبختی و سعادت بشر سهم مستقل مؤثری دارند . بشر زمانی به کمال لایق انسانی نایل می شود که از این دو قدرت عظیم به طرز شایسته و با اندازه گیری صحیح استفاده کند . تأمین سعادت و سلامت و تحرّک جامعه مستلزم هماهنگی ، همدلی ، همکاری و همیاری عقل با عواطف و احساسات است . ضعف و فقدان هر یک پویایی ، بلکه اصل حرکت فرد و جامعه را در مسیر تربیت و رشد و تعالی به مخاطره انداخته ، موجب خسارات عظیم و جبران ناپذیری خواهد شد . عقل هادی و راهنمای انسان به سوی کمال است . حکم عقل بر استدلال و برهان مبتنی ، و بر محاسبه و منطق استوار است . عواطف ؛ محرّکی توانمند ، قوّه و بازویی پر تحرّک ، ترمزی قوی و عاملی بازدارنده و ملامت کننده ای پرخاشگر است .عاطفه با محاسبه سر وکار ندارد ، منطق نمی شناسد و با استدلال و برهان بیگانه است .

      پیامبر بزرگوار اسلام، اولین و آخرین پیام آور عقل و عاطفه است که در قرآن کریم از هردو به «رحمه للعالمین» تعبیر رفته است؛ پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم همانطوری که انسان ها را به اندیشیدن در

     

    مسایل زندگی تاکید کرده است، به همان اندازه به محبت و مهرورزی و عطوفت تشویق و ترغیب و امر فرموده است.

    نقش عواطف در زندگی انسان غیر قابل تردید است و زندگی انسان در تمام مراحل رشد ، حتی در مرحله شیر خوارگی تحت تأثیر عواطف اوست و رفتار فردی و اجتماعی او به طریقی متأثر از آنهاست . حتّی سلامت روانی و عقلانی انسان وابسته به سلامت عاطفی اوست . ( بهشتی ، 1380، ص 570)

     سقراط از رابطه عمیق بین عقل و اخلاق یاد می کند ، به گونه ای که معتقد است دانش مبنای فضیلت است. سقراط از اولین افرادی است که برای پاسخ به این سؤال که چگونه هر فردی بایستی زندگی کند ، آگاهانه به استدلال های عقل متوسل می شود و روش های مناسبی را برای بکار گیری عقل در حل این مسئله به کار می گیرد . بنابراین سقراط یک نظریه اخلاقی عقل گرایانه متمرکز بر فضیلت را بیان می کند .

    ( وارنوک، ترجمه فنایی ، 1380، ص14- 28 )

    ارسطوهدف زندگانی اخلاقی را کسب سعادت از طریق اجرای دقیق فعالیت های عقلانی می داند . )ارسطو ، ترجمه پور حسینی، 1381 ، ص 83 )

    ویلسون نقش عقل را در تربیت اخلاقی در ارتباط با مصالح افراد ، سازگاری منطقی با خود ، شناخت حقایق و به کارگیری این مهارت ها را در عمل مورد بررسی قرار داد. ( الیاس ، ترجمه ضرابی ، 1385 ، ص 88 -89)

    کولبرگ هم جایگاه عقل را در تربیت اخلاقی بسیار مهم می داند و عقل را به عنوان یک فرایند تعالی می داند که در این فرایند ، اصول اخلاقی را به عنوان راه حل هایی برای حل مشکلات به کار می گیرد . ( همان ، ص 91 – 92 )

    هرست و پیترز هم تربیت اخلاقی را زمینه ای می دانند که فرد بتواند زمینه تعلیم و تربیت عقلانی را فراهم کند . ( زیبا کلام، 1384 ، ص 35 )

    هری شفیلد بر این باور است که هدف تعلیم وتربیت این است که فرد را به گونه ای پرورش بدهیم که بتواند در یک گزینش آزادانه امور اخلاقی را انتخاب کند ، نه اینکه به کودک یک سری اطلاعات و پاسخ ها را ارائه

     

    کنیم . در نتیجه ، هدف اصلی تربیت اخلاقی رشد و شکوفایی عقل است .( شفیلد ، ترجمه سرمد ،1375 ، ص56 )

    روسو خواست و تمایلات طبیعی انسان را بنیاد مناسبی  برای اخلاق می داند و از نظر او محرک انسان طبیعی حب ذات است . ( روسو ، ترجمه زیرک زاده ، 1382 ، ص81 – 83 )

     شلر معتقد است که اساس معرفت اخلاقی، عاطفه است و عشق است که هستی از او تجلّی می یابد.( صانعی ، 1368 ، ص 198 – 205)

     ماکس شلر معتقد است که عاطفه می تواند باعث شناخت جهان شود و همین شناخت موجب تحریک فعالیت های عقل می شود . تعقل عملی اولیه نیست ، بلکه عاطفه قبل از عقل ، گرایش به شناختن ارزش هایی دارد که دارای قلمرو ویژه خود هستند وبه صورت موضوع شناخت در می آیند . ( ذاکرزاده ، 1387 ، ص 118 )

    شلر عاطفه را نوعی شناخت تلقی می کند که می تواند امکان شناخت امر مطلق را فراهم آورد و همچنین آن را اساسی ترین رابطه هستی و عامل اصلی تشخیص ارزش می داند . ( همان ، ص 79 – 84 )

    بر همین اساس معتقد است که اگر انسان فقط دارای عقل باشد ، نمی تواند ارزش چیزهارا درک کند در نتیجه شناخت کل امور بر اساس عاطفه فراهم است .( همان ، ص 122)

    رهنما در پژوهشی که پیرامون تجزیه و تحلیل خاستگاه ها ، غایات و روش های تربیت اخلاقی از دیدگاه کانت و خواجه نصیر الدین طوسی انجام داده چنین نتیجه گیری می کند که : از دیدگاه کانت و خواجه نصیر الدین طوسی خرد خاستگاه اصلی تربیت اخلاقی است و هدف اصلی تربیت اخلاقی خواجه سعادت و از دیدگاه کانت پیروی اخلاقی است و در زمینه روش های تربیت اخلاقی بیشترین شباهت و در زمینه هدف های تربیت اخلاقی بیشترین تفاوت دیده می شود .

    بی شک استاد مطهری در گستره ی اندیشه و آراء خود که متأثر از اندیشه های ناب اسلامی است نسبت به نقش و جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی واقف بوده است لذا تلاش این پژوهش برآن است که به بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری بپردازد .

     

    1-3- اهمّیّت و ضرورت تحقیق

             یکی از مسائل مهم، که تعلیم و تربیت معاصر با آن رو به‏روست، مسئله ی تربیت اخلاقی است . اهمّیّت تربیت اخلاقی در نظام‌های آموزشی و پرورشی، امری بدیهی و غیر قابل انکار است. اصولاً اخلاق و تربیت اخلاقی، یکی از ارکان اساسی فرهنگ بشری را تشکیل می‏دهد. به نظر می‌رسد، در حوزه ی تعلیم و تربیت یکی از مهم‌ترین، تأثیرگذارترین و در عین حال، دشوارترین مباحث، تربیت اخلاقی و اخلاقی بارآوردن کودکان است. عقل و عاطفه نیز که دو بعد از ابعاد مهم تربیت اخلاقی هستند هر یک جایگاه خاصی را در تربیت اخلاقی دارند . آدمی با ابزار عقل ، سعادت دنیا و آخرت را اختیار کرده و حق و باطل و زشت و زیبا ، درست و نادرست را می سنجد . عواطف عالی انسان نیز نقشه کامل و آگاهانه و مدبرانه و عالمانه رفتار انسان در مقابل ادراکات عمیق قلبی و شهودی است . و عقل ارزشی و رشد یافته در وجود انسان فرهیخته ، هدایتگر و طراح این نقشه برای بروز عاطفه در انسان می باشد . عاطفه اکسیر تعلیم و تربیت اسلامی و اکسیر حیات در جامعه انسانی می باشد .عاطفه‌ از ارزیابی‌ و موضعگیری‌ قلب‌ در برابر ادراکات‌ قلبی‌ پدید می‌آید و زبان‌ و رفتار قلب‌ است‌ و نقش‌ اصلی‌ در رفتار انسان‌ را دارد‌. به عبارت دیگر، سازندگی درونی انسان و اصلاح و تهذیب نفس او در سعادت فردی، اجتماعی، دنیوی و اخروی او نقش بسزایی دارد، به طوری که اگر انسان تمامی علوم را تحصیل کند و کلیه نیروهای طبیعت را به تسخیر خویش در آورد، اما از تسخیر درون و تسلط بر نفس خود ناتوان باشد، از رسیدن به سعادت و نیل به کمال باز می‌ماند. تمامی پیشرفت‌های علمی و صنعتی در صورتی که با اصلاح درون انسان همراه نباشد، کاخ‌های سر به فلک کشیده‏ای را می‌مانند که بر فراز قله آتشفشان بنا شده باشد. از این‌رو، تربیت روحی و اخلاقی انسان و «برنامه انسان‌سازی» برای هر جامعه‌ای امری حیاتی است. با وجود این، نگاهی به اوضاع جوامع بشری نشان می‌دهد آنچه قبل از همه به دست فراموشی سپرده شده، تربیت اخلاقی و معنوی انسان است.

    انسان شدن آدمی، در گروه رسیدن به قلمرو اخلاق و بازشناسی نیک از بد است. به همین دلیل، در قلمرو اخلاق و تربیت اخلاقی، دیدگاه‌های متفاوتی به وجود آمده است. با این همه، با اینکه بشر امروزی در

     

    عرصه‌های گوناگون، به ویژه در قلمرو علم و فن‌آوری به موفقیت‌های چشم‌گیر دست‏ یافته است، اما در مقوله «اخلاق » و «تربیت اخلاقی» با چالش‌ها و مشکلات زیادی دست به گریبان است. وجود مسایل و چالش‌های

    گوناگون غیر اخلاقی در جوامع بشری، پرداختن به دیدگاه‌ها و اندیشه‌های جدید و تلاش برای حلّ کردن این مسایل را ضروری می‌نماید .

  • فهرست و منابع پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری

    فهرست:

     

    فهرست مطالب

    عنوان                                                                                     صفحه

    فصل اول :  کلیات تحقیق ...............................................................................................................   1

       1- 1- مقدمه    .............................................................................................................................. 2

       1 -2- بیان مسأله ......................................................................................................................... 3

       1-3-اهمّیّت و ضرورت تحقیق   ................................................................................................... 6

       1-4- اهداف تحقیق ...................................................................................................................... 7

       1-5- سؤالات تحقیق .................................................................................................................... 7

       1-6- تعریف اصطلاحات ................................................................................................................ 8

     

     

    فصل دوم : کلیات تحقیق ................................................................................................................. 11

            2-1- مقدمه   ........................................................................................................................... 12

            الف) بخش اول : مبانی نظری................................................................................................... 12

            2 -2- مفهوم عقل .................................................................................................................. 12

           2-2-1- اهمّیّت عقل  ............................................................................................................... 14

           2-2-2- واژه های مترادف عقل .............................................................................................. 17

          2-2-3- واژگان مقابل عقل ..................................................................................................... 18

          2-2-4- عقل در قرآن  ............................................................................................................ 20

          2-2-5- ادراکات عقلی  .......................................................................................................... 22

          2-2-6- اقسام عقل  ............................................................................................................... 23

         2-3- مفهوم عاطفه  ................................................................................................................ 25

         2-3-1- معنای اصطلاحی عاطفه    .......................................................................................... 25

         2-3-2- عاطفه در قرآن  ......................................................................................................... 28

         2-3-3- تقسیم بندی عواطف  ................................................................................................ 30

         2-3-4- حالات عاطفی  ............................................................................................................ 31

         2-3-5- نقش عواطف در زندگی انسان  ................................................................................. 33

     

          2-3-6- تقابل بین عقل و احساس  ....................................................................................... 34

          2-3-7- عاطفه از دیدگاه اسلام  ............................................................................................ 40

          2-3-8- دیدگاه متفکّران اسلامی .......................................................................................... 42

           الف : عقل گرایان...................................................................................................................... 42

           ب : عاطفه گرایان..................................................................................................................... 45

          2-3-9- دیدگاه فلاسفه .......................................................................................................... 46

          الف : عقل گرایان ...................................................................................................................... 46

          ب : عاطفه گرایان  .................................................................................................................... 47

         2-4- مفهوم تربیت   ................................................................................................................ 48

         2-5- مفهوم اخلاق ................................................................................................................... 49

         2-5-1- تربیت اخلاقی  ............................................................................................................. 50

         2-5-2- رابطه تربیت و اخلاق  ................................................................................................ 54

         2-5-3- اهمّیّت تربیت اخلاقی  ............................................................................................... 54

         2-5-4- جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی   .................................................................. 55

         2-6- شرح مختصر زندگانی استاد شهید مطهری  ................................................................. 59

          ب ) پیشینه تحقیق   ................................................................................................................ 62

         2-7- پایان نامه ها .................................................................................................................... 63

         2-8- مقاله ها  .......................................................................................................................... 64

         2-9- کتاب ها  .......................................................................................................................... 68

         2-10- جمع بندی مبانی نظری و پیشینه تحقیق ..................................................................... 70

     

     

    فصل سوم : روش شناسی تحقیق ................................................................................................... 71

            3 -1- مقدمه  ..........................................................................................................................72

            3-2- نوع تحقیق  ..................................................................................................................73

            3-3- روش تحقیق   ..............................................................................................................73

            3 -4- روش و ابزار گرد آوری اطلاعات  ............................................................................... 75

     

     

    فصل چهارم : یافته های تحقیق  .....................................................................................................77

            4-1- مقدمه   ......................................................................................................................... 78

           4-2- بررسی سؤال اول تحقیق : جایگاه عقل در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری چیست ؟............ 79

           الف) پرورش استعداد عقلانی .................................................................................................. 79

            ب) تعقل در قرآن.................................................................................................................... 80

            ج)  عقل در روایات  ................................................................................................................ 82

            د ) عقل باید غربال کننده باشد  ........................................................................................... 83

            ه) دور اندیشی ....................................................................................................................... 84

            و ) آزاد کردن عقل از عادات اجتماعی  ................................................................................ 84

            ز ) حمایت از عقل در مقابل اکثریت  .................................................................................... 84

            ح ) لزوم توأم بودن عقل و علم  ............................................................................................ 85

            ط ) تأثیر ناپذیری از قضاوت دیگران .................................................................................... 85

            ی ) عقل نظری و عقل عملی  .................................................................................................86

            ک ) عادت به تفکر و تعقل......................................................................................................87

            ل ) تقوا و روشن بینی    ........................................................................................................ 88

           م ) تقوا و حکمت عملی ........................................................................................................... 91

          ن ) راز تأثیر تقوا در روشن بینی  ........................................................................................... 92

          س ) تربیت از نظر استاد مطهری ............................................................................................ 94

         ع ) اخلاق از نظر استاد مطهری ............................................................................................... 94

         ف ) چرا بشر به روش اخلاقی و تربیتی نیاز دارد ؟  ................................................................ 97

         ص ) فرق اخلاق و تربیت  ......................................................................................................... 98

         ق) پشتوانه اخلاق  .................................................................................................................... 99

         ر ) انسان موجود دو کانونی  ..................................................................................................... 101

         ش ) نقش عقل در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری .....................................................102

    4-2- بررسی سؤال دوم : جایگاه عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری چیست ؟ ...................... 105

        الف ) عاطفه از دیدگاه استاد مطهری........................................................................................ 105

        ب ) تقوا و تلطیف احساسات .................................................................................................... 106

        ج)تأثیر دل در قضاوت عقل ...................................................................................................... 106

       د )روح انسان ، منشأاحساسهای اخلاقی و دروازه ای به سوی معنویت  ................................. 107

       ه ) هر محبتی اخلاق نیست ....................................................................................................... 109

       و ) اخلاق محدود به غیر دوستی نیست  ................................................................................... 110

     

          ز ) تفسیر انسان دوستی .......................................................................................................... 110

          ح ) نقش عواطف در رفتار اخلاقی ........................................................................................... 111

          ط ) نقش عواطف در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری ................................................ 112

          4-4- جمع بندی ..................................................................................................................... 115

     

    فصل پنجم : خلاصه و نتیجه گیری  .............................................................................................. 116

            5-1- مقدمه  ......................................................................................................................... 117

            5-2- مروری اجمالی بر مسأله ، پرسش ها و روش تحقیق ................................................ 117

            5-3- نتایج ........................................................................................................................... 118

            5-3-1- خلاصه نتایج مربوط به سؤال اول  ........................................................................ 118

            5-3-2- خلاصه نتایج مربوط به سؤال دوم  ....................................................................... 119

           5-3-3- تحلیل جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی .................................................... 120

           5-4- محدودیت ها  .............................................................................................................. 124

           5- 5- پیشنهادها  ................................................................................................................ 125

           الف) پیشنهادهای پژوهشی  ................................................................................................. 125

          ب ) پیشنهادهای کاربردی  .................................................................................................... 125

     

    فهرست منابع  ............................................................................................................................... 126

    چکیده انگلیسی ............................................................................................................................137

    منبع:

     

    الف )  منابع فارسی

    ابوطالبی ، مهدی . ( 1383) . تربیت دینی از دیدگاه امام علی (ع) . قم : مرکز انتشارات آموزشی و پژوهشی امام خمینی ( ره ) .

    ارسطو . (1381) . اخلاق نیکو ماخس . ترجمه ابوالقاسم پور حسینی ، چ2 . تهران : دانشگاه تهران.

    اعرافی ، علیرضا  ، فتحعلی خانی ، محمد ، فصیحی زاده ، علیرضا ، فقیهی ، علی نقی .( 1388) . آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن . جلد اول . تهران : سمت .

    افلاطون . ( 1357) . جمهوری . ترجمه محمد حسن لطفی . تهران : خوارزمی .

    الیاس ، جان . ( 1385) . فلسفه تعلیم وتربیت ( قدیم و جدید ) .ترجمه عبد الرضا ضرابی ، چ2، قم : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی  ( ره ) .

    ایمانی ، محسن . ( 1378) . تربیت عقلانی . تهران : مؤسسه انتشارات امیر کبیر .

    باقری ، خسرو . ( 1377 ) . مبانی و شیوه های تربیت اخلاقی . تهران : انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی .

    برزینکا ، ولفگانک . ( 1371) . نقش تعلیم و تربیت در جهان امروز . ترجمه محمد آفاق بایبوردی . تهران : مرکز نشر دانشگاهی .

    بهشتی ، احمد . ( 1385) . تربیت کودک در جهان امروز . قم : بوستان کتاب .

                          . ( 1390)  . اسلام و حقوق کودک . قم : بوستان کتاب . ویرایش دوم .

     

     بهشتی ، سعید . ( 1383) . تحلیل و نقدی بر فلسفه ی تربیتی کانت با تأکید بر نظریه تربیتی وی . سروش اندیشه ، نشر صدا و سیما .

                          . ( 1386  ) . آیین خرد پروری . تهران : مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.

                          . ( 1389) . تأملات فلسفی در تعلیم وتربیت . تهران : سازمان تبلیغات اسلامی .

         14- بهشتی ، محمد .  ( 1380) . تربیت عاطفی از منظر امیر المؤمنین (ع) .فصلنامه تربیت اسلامی . کتاب چهارم .       

    15-                   . ( 1380) . مجموعه مقالات همایش تربیت در سیره امام علی ( ع) . تهران : مرکز مطالعات اسلامی .

    16-  بوستانی ، اصغر . ( 1380) . تبیین دیدگاه ارزش شناسی علامه طباطبائی ( ره ) و دلالتهای آن بر تربیت اخلاقی ( اهداف و محتوا ) . « پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده » . « دانشگاه تربیت مدرّس » .

    17 – بیابانگرد ، اسماعیل . ( 1390) . روش های تحقیق در روان شناسی و علوم تربیتی . تهران : نشر دوران .

    18 – تایشمن ، جنی و گراهام وایت . ( 1379 ) . فلسفه اروپایی در عصر نو . ترجمه محمد سعید حنایی کاشانی . تهران : نشر مرکز .

    19 – پور پور راوندی ، قاسم . ( 1390) . جایگاه عقل در تربیت دینی از دیدگاه علامه طباطبائی . مجله پژوهش دینی دانشگاه کاشان .

    20 – پیاژه ، ژان .  ( 1373) . پنج گفتار روان شناسی . ترجمه احمد محسنی . تهران : نشر بنیاد .

    21 – جوادی آملی ، عبداللّه . ( 1370 ) . مراحل اخلاق در قرآن . چاپ هفتم . قم : مرکز نشر اسراء .

    22 -                           . ( 1387 ) . تسنیم . ج 11، چاپ دوم . قم : مرکز نشر اسراء .

     

    23 – حاج بابایی ، فاطمه . ( 1381) . تربیت عاطفی از دیدگاه امام علی ( ع ) . « پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده » .

    24- حاجی بابا ئیان امیری ، محسن . ( 1388) . روش تربیت اخلاقی کاربردی در اسلام . تهران : سروش .

    25- حافظ نیا ، محمد رضا . ( 1389 ) . مقدمه ای بر روش تحقیق در علوم انسانی . تهران : سمت.

    26 – حسینی ، علی اکبر . ( 1379 ) . « تعلیم و تربیت اسلامی ( مبانی ، منابع و اصول ) » . تهران : پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی .

    27 – دشتی ، محمد .(1385).ترجمه نهج البلاغه ، قم ، مؤسسه تحقیقاتی فرهنگی امیرالمؤمنین(ع ).

         28- دلاور ، علی . ( 1390) . مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و علوم اجتماعی .

         تهران : انتشارات رشد .

         29 -                         .  ( 1391) . روش تحقیق در روان شناسی و علوم تربیتی . تهران : نشر   

            ویرایش .

    30 – ذاکر زاده ، ابوالقاسم . ( 1387 ) . فلسفه ماکس شلر  ( منطق دل ) . تهران : الهام .

    31 – ذوالفقاری ، شیرین . ( 1386) . تربیت جسمانی کودک در اسلام .« پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده » . « دانشگاه علامه طباطبائی » .

    32 – رازی  ، نجم الدین . ( 1345 ) . رساله عشق و عقل ؛ معیار الصدق فی مصداق العشق ، به اهتمام و تصحیح تقی تفضلی . تهران : بنگاه ترجمه و نشر کتاب .

    33 – ربانی خوراسگانی ، اصغر . ( 1374) . اعتدال در نظام تربیتی و اخلاقی اسلام . « پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده » . « دانشگاه تهران » .

    34 – رفیعی ، لقمان . ( 1385) . تربیت عقلانی بر مبنای روایت هشام . « پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده » . « دانشگاه علامه طباطبائی » .

     

    35– روسو ، ژان ژاک . ( 1382) . امیل یا آموزش و پرورش . ترجمه غلامحسین زیرک زاده . چ2. تهران : ناصر .

    36 – رهنما ، علی اکبر . ( 1378 ) . بررسی و تجزیه و تحلیل خاستگاه ها ، غایات و روش های تربیت اخلاقی از دیدگاه کا نت و خواجه نصیر الدین طوسی . تهران : دانشگاه تربیت مدرّس ، رساله دکتری .

    37 – زاهدی ، مرتضی . ( 1385) . نظریه تربیتی اسلام . تهران : انتشارات مؤسسه فرهنگی صابره ( س).

    38 – زیبا کلام ، فاطمه و حیدری ، سمیرا .( 1384 ) . مکتب فلسفی لندن ( با بررسی آرای پیترز و هرست ) . تهران : دانشگاه تفرش و نشر حفیظ .

    39 -  سادات ، محمد علی . ( 1360 ) . مبانی اخلاق و تربیت اسلامی . تهران : هدی .

    40 -  ساعی ، میر محمود . ( 1379 ) . اخلاق و تربیت اسلامی . تهران : چاپخانه دانشگاه پیام نور .

    41 – سلحشوری ، احمد ، یوسف زاده ، محمد رضا . ( 1390) . جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی . فصلنامه علمی _ پژوهشی تربیت اسلامی ، شماره 12 .

    42 – سلطانی رنانی ، مهدی . ( 1385) . تحلیلی بر تأثیر و جایگاه عقل در اخلاق از نظر هیوم . فصلنامه اخلاق ، شماره 4 .

    43 – شریعتمداری ، علی . ( 1376 ) . روان شناسی تربیت . چاپ دهم . تهران : امیر کبیر.

    44 -                         . ( 1380) . تعلیم و تربیت اسلامی . چاپ پانزدهم . تهران : امیر کبیر.

    45-                        . ( 1383 ) . اصول و فلسفه تعلیم و تربیت . تهران : امیر کبیر .

    46 – شریف ، میان محمد . ( 1362) . تاریخ فلسفه در اسلام ، ج1 . ترجمه زیر نظر نصر اللّه پور جوادی . تهران : مرکز نشر دانشگاهی .

     

     47– شفیلد ، هری . ( 1375) . کلیات فلسفه آموزش و پرورش . ترجمه غلامعلی سرمد .[ بی جا : بی تا ] .

    48 – شمشیری ، بابک . ( 1385) . تعلیم وتربیت از منظر عشق و عرفان . تهران : طهوری .

    49– صانعی ، منوچهر . ( 1368) . فلسفه اخلاق در تفکر غرب . تهران : دانشگاه شهید بهشتی .

    50 – صفایی حائری ، علی . ( 1383) . نظام اخلاقی اسلام ( مروری بر دعای مکارم الاخلاق ) . انتشارات لیله القدر .

    51 -  صلیبا ، جمیل . ( 1366). فرهنگ فلسفی . ترجمه منوچهر صانعی درّه بیدی . تهران : انتشارات حکمت .

    52 – صنوبری ، صادق . ( 1390) . بررسی نقش عاطفه در تربیت قرآنی . همایش بسوی راهبردهای قرآنی ، مهر ماه .

    53 – طباطبائی ، محمد حسین . ( 1365) . تفسیر المیزان . ترجمه محمد باقر موسوی . قم : انتشارات محمدی .

    54 -                         . ( 1383) . رساله الولایه : طریق عرفان . ترجمه صادق حسن زاده با مقدمه حسن زاده آملی . قم : مطبوعات دینی .

    55 -  عثمان ، عبدالکریم . ( 1366) . روانشناسی از دیدگاه غزالی و دانشمندان اسلامی . ترجمه سید مصطفی حجّتی . تهران : دفتر نشر فرهنگ اسلامی .

    56 -  عمید ، حسن . ( 1362) . فرهنگ فارسی . چاپ اول . تهران : انتشارات راه رشد .

    57 -  غزالی ، ابو حامد محمد . ( 1351) . احیاء العلوم ، ترجمه مؤید الدین خوارزمی ، به کوشش حسین خدیوجم ، چ1 ، تهران : اساطیر .

     

    58  -  غزالی ، ابو حامد محمد . ( 1362 ) . شک و شناخت ( المنقذ من الضلال ) . ترجمه صادق آیینه وند ، چ1. تهران : امیر کبیر .

          59  -                        . ( 1364 ) . مشکاه الانوار . ترجمه صادق آیینه وند ، چ1 . تهران : امیر کبیر .

    60-                             . ( 1368) . کیمیای سعادت ، دو جلد ، به کوشش حسین خدیو جم . چ2. تهران : شرکت انتشارات علمی و فرهنگی .

    61 – فیضی ، علی ، آشتیانی ، محسن . ( 1376) . مبانی تربیت و اخلاق اسلامی . چاپ اول . قم : انتشارات روحانی .

    62 – قائمی ، علی . ( 1386) . تربیت برای زندگی ( در جنبه عاطفی ) . مجله پیوند . شماره 339 .

    63 – قمی ، محمد بن حسین بن بابویه . ( 1337) . عیون الاخبار الرضا ( ع) . ترجمه محمد تقی آقا نجفی اصفهانی . تهران : انتشارات علمیه الاسلامیه .

    64 -  کاردان ، علی محمد و همکاران . ( 1374) . در آمدی بر تعلیم و تربیت اسلامی (1) : فلسفه تعلیم وتربیت ، ج1 . حوزه و دانشگاه . تهران : سمت .

    65 – کانت، ایمانوئل .( 1368) . تعلیم وتربیت. ترجمه غلامحسین شکوهی ، تهران : انتشارات دانشگاه تهران .

    66 -                    . ( 1380 ) . درس های فلسفه اخلاق ، ترجمه منوچهر صانعی دره بیدی ، تهران : انتشارات نقش و نگار .

    67 -  کلبعلی ، ایراندخت . ( 1385) . بررسی عواطف از منظر فیلسوفان متأخّر غرب و متفکران مسلمان . « رساله دکتری چاپ نشده » .

     

    68- کلینی ، محمد بن یعقوب . ( 1369) . اصول کافی . ترجمه جواد مصطفوی . انتشارات علمیه اسلامیه .

    69 – گلمن ، دانیل . ( 1382) . هوش هیجانی ( صحبت کردن و محبت دیدن ) . ترجمه نسرین پارسا . تهران : رشد .

       70-  گوتک ، جرالد . ال . ( 1380) . مکاتب فلسفی و آراء تربیتی . ترجمه دکتر محمد جعفر پاک سرشت . تهران : سمت . 

         71- مایر ، فردریک . ( 1374) . تاریخ اندیشه های تربیتی . ترجمه علی اصغر فیاض . تهران : انتشارات سمت .

    72 – مجلسی ، محمد باقر . ( 1362) . بحار الانوار . ترجمه رضا رجب زاده . تهران : اسلامیه .

    73 – محمدی ری شهری ، محمد . ( 1378) . خرد گرایی در قرآن و حدیث . ترجمه مهدی مهریزی . قم : دار الحدیث .

    74 – مرزوقی ، رحمت اله ، صفری ، یحیی . ( 1386) . « مبانی و روشهای تربیت عقلانی از منظر متون اسلامی » . دو فصلنامه تربیت اسلامی ، سال 3 ، شماره 5 .

    75 – معین ، محمد . ( 1381 ) . فرهنگ لغت . تهران : ندا .

    76 – مطهری ، مرتضی . ( 1358) . بیست گفتار . چاپ پنجم . قم : انتشارات صدرا .

    77 -                       . ( 1378) . مجموعه آثار ، ج 1،. تهران : صدرا .

    78 -                       . ( 1378) . مجموعه آثار ، ج 3،. تهران : صدرا .

    79 -                       . ( 1378) . مجموعه آثار ، ج 21،. تهران : صدرا .

    80-                       . ( 1378) . مجموعه آثار ، ج 22،. تهران : صدرا .

    81 -                       . ( 1378) . مجموعه آثار ، ج 23،. تهران : صدرا .

     

     

    82 -                     . ( 1383) . مقدمه ای بر جهان بینی ، ج2، جهان بینی توحیدی. تهران : صدرا .

    83 -                   . ( 1384) . تعلیم وتربیت در اسلام . تهران : صدرا .

    84 – مک اینتایر ، السدیر . ( 1378) . تاریخچه فلسفه اخلاق . ترجمه ان شاء اللّه رحمتی . چ2، تهران : حکمت .

    85 – ملکی ، ( قاسم ) حسن . ( 1390) . مبانی و اصول تربیت . تهران : آییژ .

    86 – میرزا محمدی ، محمد حسن . ( 1387) . اندیشه های نوین تربیتی . مجله روان شناسی و علوم تربیتی . شماره 14 .

    87 – میر شاه جعفری ، ابراهیم . ( 1376) . « بررسی جایگاه عقل در نظام تربیتی اسلام » . « رساله دکتری چاپ نشده » . « دانشگاه تربیت معلم تهران ».

    88- ناصح ، علی احمد ، ساکی ، نانسی . ( 1387) . « جایگاه عقل و تعقل در مبانی تفکر شیعه » . فصلنامه شیعه شناسی ، سال 6، شماره 21 .

    89 – نجاتی ، محمد عثمان . ( 1385) . روان شناسی از دیدگاه روان شناسان مسلمان . ترجمه سعید بهشتی . تهران : رشد .

    90– نقیب زاده ، میر عبدالحسین . ( 1376) . نگاهی به فلسفه آموزش وپرورش . تهران : طهوری .

    91 – نوذری ، محمود .( 1379 ) . جایگاه عقل در دین شناسی از دیدگاه علامه طباطبائی و اقتضائات آن در تربیت عقلانی . « پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده » . « پژوهشکده حوزه و دانشگاه » .

    92 – وارنوک ، مری . ( 1380) . فلسفه اخلاق در قرن بیستم . ترجمه ابوالقاسم فنایی . قم : دفتر تبلیغات اسلامی .

     

    93- هولفیش ، گوردون ، اسمیت ، فیلیپ ژ . ( 1389) . تفکر منطقی روش تعلیم وتربیت . ترجمه علی شریعتمداری . تهران : سمت .

    94 – یار محمدیان ، احمد . ( 1371) . مقدمه ای بر تربیت عاطفی در اسلام . « پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده » .« دانشگاه تربیت مدرّس » .

     

     

    ب )منابع عربی

    1 – ابن فارس ، احمد . ( 1404 ق ) . معجم مقاییس اللغه ، تحقیق عبد السلام محمد هارون ، چاپ اول ، مطبعه مکتب الاعلام الاسلامی .

    2 – ابن مسکویه ، احمد بن محمد . ( 421 ق 9 . طهاره الاعراق . تحقیق امین نصرت . تهران : نهضت زنان مسلمان .

    3 – ابن منظور ، جمال الدین ابوالفضل . ( 1416ق ) . لسان العرب ، الطبعه الاولی  ، دار احیاء التراث العربی ، بیروت .

    4 – الراغب الاصفهانی . ( 1416ق) . مفردات الفاظ القرآن ، تحقیق صفوان عرفان داوودی ، الطبعه الاولی ، دار القلم ، دمشق .

    5 – الطباطبایی ، سید محمد حسین . ( 1417 ق ) . المیزان فی تفسیر القرآن ، الطبعه الاولی ، مؤسسه الأعلمی للمطبوعات ، بیروت .

    6 – الفراهیدی ، الخلیل بن احمد . ( 1414ق ) . کتاب العین . تحقیق مهدی فخرومی و ابراهیم سامرائی ، الطبعه الاولی ، انتشارات اسوه ، قم .

    7 – المجلسی ، محمد باقر .( بی تا ) . بحار الانوار . الطبعه الاولی ، دار الکتب الاسلامیه . تهران .

    8- مرتضی زبیدی ، محمد بن محمد . ( 1385 ق) . تاج العروس فی شرح القاموس ،ج6 . تحقیق علی شیری . دار الهدایه بیروت .

     

     


کلمات کلیدی:   - -

تحقیق در مورد پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری, مقاله در مورد پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری, پروپوزال در مورد پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری, تز دکترا در مورد پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری, تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری, مقالات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری, پروژه درباره پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری, گزارش سمینار در مورد پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری, تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری, مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری, رساله دکترا در مورد پایان نامه بررسی جایگاه عقل و عاطفه در تربیت اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول